ਜਨਵਰੀ 2026 ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਰਮਨ ਚਾਂਸਲਰ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਮਰਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਨਾਟੋ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਵਾਇਤੀ ਫੌਜ” ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਫੌਜੀ ਸਮਰਥਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇੰਨਾ ਹਮਲਾਵਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਮਰੀਕਾ-ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ? ਆਓ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਭਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਫੌਜੀ ਭਰਤੀ ਸਵੈਇੱਛਤ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜ ਬਣਾਉਣਾ।
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਗਰਮ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 184,000 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਮਈ ਤੋਂ 2,500 ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਚਾਂਸਲਰ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਮਰਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੁੰਡੇਸਵੇਹਰ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਵਾਇਤੀ ਫੌਜ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੁੰਡੇਸਵੇਹਰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜ (ਫੌਜ) ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਪੋਟਸਡੈਮ ਵਿੱਚ ਬੁੰਡੇਸਵੇਹਰ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮਿਲਟਰੀ ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਟਿਮੋ ਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਾਕਤ ਵੀ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ GDP $5 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿਵਾਦ: ਅਮਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਯੂਰਪ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ 10% ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਰਿਫ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖਰੀਦ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਾਂਗ ਘੱਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਆਰਕਟਿਕ ਐਂਡੂਰੈਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਯੂਰਪ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਜਰਮਨ ਫੌਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ‘ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਆਰਕਟਿਕ ਐਂਡੂਰੈਂਸ’ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਟੋ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਾੜਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਟੋ ਮੈਂਬਰ (ਅਮਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼) ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ
ਜਰਮਨ ਸਰਕਾਰ 23-ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਇਕਰਾਰਨਾਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਰਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੈਕੇਜ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ – ਲਗਭਗ 2,600 ਯੂਰੋ ਦੀ ਮਾਸਿਕ ਤਨਖਾਹ, ਮੁਫਤ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ। ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 2,300 ਯੂਰੋ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਟੋ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ: 2035 ਤੱਕ 2.6 ਲੱਖ ਸਰਗਰਮ ਸੈਨਿਕ
ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਨਾਟੋ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2035 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮ ਡਿਊਟੀ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਕੇ 260,000 ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 200,000 ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ
ਰੂਸ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸਰਗੇਈ ਨੇਚਾਯੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਰੂਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਤੋਂ ਫੌਜਾਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ‘ਤੇ 108 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ – ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 2.5%, ਜੋ ਕਿ 2021 ਦੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਖਰਚ 2030 ਤੱਕ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ 3.5% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 58% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 65% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
