ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਰ: 22 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ, 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹਮਲਾਵਰ ਹਾਥੀ
ਰਾਂਚੀ: ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ-ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਟਕਰਾਅ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕੱਲੇ ਹਾਥੀ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ।
ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
- ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲੇ: ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ, ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਹਾਥੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ ਵਿੱਚ 22 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
- ਰਫ਼ਤਾਰ: ਇਹ ਹਾਥੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਟਰੇਸ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਕੜਾ: ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ 1,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਾਥੀ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ
ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਹਾਥੀ ‘ਮਸਤ’ (Musth) ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ: ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਨਰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟੋਸਟੀਰੋਨ (Testosterone) ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਹਮਲਾਵਰ ਸੁਭਾਅ: ਇਸ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਮਾਂ: ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 550 ਤੋਂ 600 ਹਾਥੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਸਥਿਤੀ |
| ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ | ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, 22 ਮੌਤਾਂ, ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਰੀ। |
| ਗੜ੍ਹਵਾ | ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ। |
| ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬੋਕਾਰੋ | ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਗਰਮੀ। |
| ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ | ਤਾਤੀਝਾਰੀਆ ਅਤੇ ਬਰਕਥਾ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ। |
| ਸੰਥਾਲ ਪਰਗਨਾ | ਦੁਮਕਾ ਅਤੇ ਜਾਮਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ। |
ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਘਟਣਾ: ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਕਟਾਈ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁੰਗੜ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ: ਕੁਦਰਤੀ ਭੋਜਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਹਾਥੀ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ: ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ (Corridors) ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਟਕਰਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ
ਦਹਿਸ਼ਤ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਕੱਟਣ ਲਈ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਝੌਂਪੜੀਆਂ (Machans) ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
