ਨਜ਼ਰੀਆ

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ?

ਫ਼ੈਕ੍ਟ ਸਮਾਚਾਰ ਸੇਵਾ ਅਗਸਤ 20

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸਲਾਮੀਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ‚ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾॽ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਖੌਫ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਡਰ ਅਤੇ ਖੌਫ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੰਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ‚ ਜਦੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਹੁਕੂਮਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜੁਲਮ ਢਾਹੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਜਬਰਨ ਸ਼ਰਿਆ ਕਨੂੰਨ ਥੋਪ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ਹਿਜਾਬ ਅਤੇ ਬੁਰਕਾ ਪਹਿਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਜਦੋਂ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲੋ -ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਕਰੂਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸਲਾਮੀਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਕੀਆਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। 2001 ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰ 17 ਫੀਸਦ ਸੀ ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 32 ਫੀਸਦ ਹੋ ਗਈ। 2004 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 22 ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਪਰਵਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਸਵੈ ਰੋਜਗਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਆਏ। ਜਾਹਿਰ ਹੈ‚ ਇਨਾਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ‚ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਣਗੇ‚ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁਦਾਏ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਵਜੀਰ ਅਕਬਰ ਖਾਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ ਪੌਣੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ